Askeri Ortaokulların Tarihçesi (Askeri Rüşdiyeler)

Sivil rüşdiyeler 1847’den itibaren mezun vermelerine rağmen, bu okulların mezunları memur olmayı tercih ettikleri için, 1875 tarihinde, “askeri rüşdiyeler” açılmıştır. Açılmadan önce bu okullara dair alınan kararlar şöyledir:

  • Rüşdiye mektebi Tophane, Hasköy, Eyüp ve civar çocuklarının gelmesine uygundur. İstanbul, Üsküdar ve Boğaziçi çevresindeki çocukların bu okula devam edebilmeleri hayli zor olduğundan birer rüşdiyenin de Üsküdar ve İstanbul’un münasip yerlerine kurulması uygun olacaktır.
  • Her bir okul, üç sınıflı olacak ve üçer-dörder yüz öğrenci bulunduracaktır.
  • Askeri rüşdiye öğrencileri muvazzaf olmayacakları gibi, geceleri de okullarında kalmayacaklarından, bu yolla, devlet hazinesinde bir hayli tasarruf yapılacaktır.
  • Kıyafet ve endamı askerliğe uygun olmayan öğrencilerin dışarıda bırakılması suretiyle diğer devlet daireleri için de bir hayli personel yetiştirmek mümkün olacaktır.
  • Rüşdiye mekteplerine devam edecekler içinde asker yetimleri ve akraba ve talukatı bulunmayanların miktarı çok az olup, bunlar da sanayii alaylarında kalacaklardır. Bunların elbise ve yiyecek masrafları, adı geçen alayların tayinat defterlerinde misafir gösterilmek suretiyle karşılanacaktır.
  • Askeri rüşdiye öğrencilerinden asker yetimi olup da anne ve akrabası bulunmayıp açıkta kalanlar, gündüzleri rüşdiyeye devam edecekler; geceleri ise Sanayi-i Sıbyan Bölüğü’nde veya kışlaların birinde kalacaklardır.

Askeri Ortaokulların Tarihçesi (Askeri Rüşdiyeler)

İlk açılan rüşdiyeler şunlardır:

  1. Gülhane (Eylül 1875)
  2. Soğukçeşme (Eylül 1875)
  3. Kocamustafapaşa (Eylül 1875)
  4. Fatih (Eylül 1875)
  5. Eyüp (Eylül 1875)
  6. Üsküdar Toptaşı (Eylül 1875)
  7. Üsküp veya Paşakapısı (Eylül 1875)
  8. Beşiktaş (Eylül 1875)
  9. Şam (1875)
  10. Cânib-i Şarkî-i Atik (Eski) Bağdat (1876)
  11. Beyrut (1877)

Askeri rüşdiyelerde, her üç ayda bir kendi ders öğretmenleri tarafından özel, sene sonunda da harbiye ve idadi mekteplerindeki öğretmenler tarafından genel sınavlar yapılırdı. Askeri rüşdiyelere dinine ve milliyetine bakılmaksızın herkes devam edebiliyordu. Arapça ve Farsçadan başka, yabancı dil olarak Fransızca da okutuluyordu. Resim dersine çok önem verilmekteydi. Öğrenim süresi ilk açıldığı zamanlarda üç yıl iken, sonradan dörde çıkarılmıştır.

Askeri liseler, 15 Temmuz 2016 darbe girişiminin ardından kaldırılmıştır.

>> Türkiye’deki Askeri Okulların Tarihi

>> Mühendishane-i Bahri-i Hümayun

>>Mühendishane-i Berri-i Hümayun

>> Mekteb-i Tıbbiye (Tıp Okulu/Gülhane Askeri Tıp Akademisi)

>> Mekteb-i Harbiye (Harp Okulu)

>> Askeri Liselerin Tarihçesi (Askeri İdadiler)

>> Askeri Ortaokulların Tarihçesi (Askeri Rüşdiyeler)

>> Cumhuriyet Döneminde Askeri Okullar

Kaynak: https://insamer.com – Türkiye’deki Askeri Okulların Tarihi (Derleme Şule Sağlam Ridha)

Yorum yapın