Mühendishane-i Berri-i Hümayun Nasıl Kuruldu?

Osmanlı İmparatorluğu’nda ilk askeri okul Acemi Oğlanlar Mektebi’dir. Okuldaki eğitimle hem orduya subay kazandırılmış hem de Enderun Mektebi’ne öğrenci yetiştirilmiştir. İmparatorluğun ikinci askeri okulu “Humbarahane ve Mühendishane”dir.

Okuryazar ve bilgili subaylara duyulan ihtiyaçtan ötürü, I. Mahmud döneminde Üsküdar Toptaşı’nda “Humbarahane ve Mühendishane” adıyla bir okul açılmıştır. Ancak Yeniçerilerin ayaklanmasıyla okul kapanmış, ardından III. Mustafa zamanında kapanan okuldan dağılan öğrenciler bulunarak Kâğıthane’deki Karaağaç’ta tekrar eğitime başlanmıştır; fakat kısa süre sonra okul yine kapanmıştır.

Mühendishane-i Berri-i Hümayun Nasıl Kuruldu

Mühendishane-i Berri-i Hümayun’un son şekli Topçu Okulu olmasına karşın, başlangıcı Humbarahane’dir. Ders programında ilk defa yabancı dil okutulan okuldur. 1793’te Fransızca okulun ders programına girmiştir. 10 Mayıs 1795’te açılan Mühendishane-i Berri-i Hümayun’un başlangıcı, III. Selim’in Eyüp’teki Bahriye Yazlığı’nda açılan Mühendishane-i Sultani’dir (1791). İki sene sonra okul Hasköy’e taşınmıştır. Okul topçu, istihkâm subayı ve askeri mühendis yetiştiren bir kurumdur.

Ders programı Fransız askeri okullarınınkiyle aynıdır. Okul, dönemin riyaziye yani matematik öğreten tek okuludur. Okul binası iki katlı olup iki oda ve iki dershanesi üst katında; iki oda ve iki dershanesi de alt katındadır. Her dershanede üçer sıra ve bu sıralarda da kitap konulan gözler bulunmaktadır.

Kütüphanesinde ise 400 cilt kitap vardır. Ayrıca okulun bir de matbaası bulunmaktadır. Öğrenciler için gerekli olan kırtasiye malzemeleri ve kitaplar ise kütüphanece tedarik edilmiştir. Yeniçeri Ocağı kaldırıldıktan sonra okulun önemi artmıştır.

>> Türkiye’deki Askeri Okulların Tarihi

>> Mühendishane-i Bahri-i Hümayun

>>Mühendishane-i Berri-i Hümayun

>> Mekteb-i Tıbbiye (Tıp Okulu/Gülhane Askeri Tıp Akademisi)

>> Mekteb-i Harbiye (Harp Okulu)

>> Askeri Liselerin Tarihçesi (Askeri İdadiler)

>> Askeri Ortaokulların Tarihçesi (Askeri Rüşdiyeler)

>> Cumhuriyet Döneminde Askeri Okullar

Kaynak: https://insamer.com – Türkiye’deki Askeri Okulların Tarihi (Derleme Şule Sağlam Ridha)

Yorum yapın